HAARLEM - Het Frans Hals Museum heeft met behulp van de Vereniging Rembrandt en het fonds J-P. de Man een zeldzaam stilleven van Floris Gerritsz van Schooten kunnen aankopen.
Floris van Schooten (circa 1585/88 - Haarlem 1656) was vanaf circa 606 tot zijn dood werkzaam in Haarlem. Hij is vooral bekend geworden met zijn stillevens, en dit is één van zijn allerbeste werken. Het Stilleven met haringen, oesters en rookgerei dateert uit ongeveer 1625 en verkeert in uitzonderlijk goede staat. Het toont een veelvoud aan verleidelijke luxeobjecten: witbrood en wijn en glanzend verse oesters, ook toen al bekend als lustopwekkend. De pijp rechts staat klaar om te worden aangestoken; links ervan een chique tabaksdoosje, rechts een schaal met kooltjes en uiterst links de aansteekstokjes. Op de haring na waren al deze zaken voorbehouden aan de welgestelden uit de zeventiende eeuw. Het waren genotsmiddelen en daarom geregeld het mikpunt van kritiek van moralisten.

Floris van Schooten is een tijdgenoot van de vroegste Haarlemse stillevenspecialisten Floris van Dijck (c. 1575-1651) en Nicolaes Gilles (werkzaam c. 1612 –c. 1632). Van Schootens stilleven volgt in opzet deze tijdgenoten. Hij kiest voor een hoge horizon, plaatst de objecten naast elkaar en gebruikt heldere kleuren. Maar hij ging ook met zijn tijd mee. Vernieuwend hier is het lichtspel op de muur en het eenvoudige houten tafelblad, wat doet denken aan de latere ‘monochrome banketjes’ van Pieter Claesz (1597/8 – 1660) en Willem Claesz Heda (1594-1680).

Het Frans Hals Museum bezit nog twee werken van Floris van Schooten; een Keukenstuk uit 1620/25 en een Stilleven met ham en kaas uit 1638/40. Werk van Floris van Schooten is zeldzaam; er zijn slechts 3 andere stillevens van hem in Nederlandse musea aanwezig. Het Stilleven met haringen, oesters en rookgerei hing van 1953 tot 2003 al in het Frans Hals Museum als bruikleen van het Instituut Collectie Nederland. In 2003 werd het via de restitutiecommissie teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren. Het Frans Hals Museum is erg blij met de terugkomst van het stilleven. Het vormt een belangrijke verbinding tussen de vroege stillevens van Floris van Dijck en de latere werken van Claesz en Heda.
   

Gerelateerd

Delen